Web siteniz pek çok ziyaretçi alabilir. Ama sitenizi ve online işinizi geliştirmek için ziyaretçilerinizin sayısını ve online kullanıcıları bilmenizde fayda var

Web siteniz pek çok ziyaretçi alıyordur. Ama sitenizi ve online işinizi geliştirmek için ziyaretçilerinizin sayısını ve neler yaptıklarını bilmeniz faydalı olacaktır. Bunun çin web sitenizdeki trafiği incelemeniz gereklidir.

Çoğumuzun kolayca hatırlayacağı gibi önceleri web sitelerinde Hit Counter denilen sayaçlar yer alıyordu. Daha sonra ise bunların modası geçti. Çünkü Hit Counterların gösterdiği rakamların çok daha ötesinde veriler elde edilip, analiz edildi.

Kısaca Teknik

Web siteleri HTTP (Hyper Text Transfer Protocol) protokolünü kullanarak web sunucudan ziyaretçinin tarayıcısına gönderilir. Zaten bu nedenle bir web sitesini çağırırken http://... diye başlıyoruz. HTTP, header ,ya da başlık diyelim isterseniz, göndererek çalışır. İlk önce tarayıcı, web sunucuya bir sayfayı talep ettiğini bildiren bir başlık gönderir. Örneğin

GET /index.html HTTP/1.1

Bunun anlamı GET metodu ile index.html dosyasını istiyorum ve http 1.1 protokolünü kullanıyorum demektir. Bu arada tarayıcıyı tanıtan başka başlık satırları da gönderir. Sunucu da buna

HTTP/1.1 200 OK

şeklinde bir cevap gönderir. Bunun anlamı ise http 1.1 protokolü ile 200 kodlu işlem gerçekleştirildi, yani durum OK, şeklindedir. Bundan sonra da zaman, program bilgileri, döküman türü, uzunluğu vs. bilgiler ile dokümanın kendisini gönderir.

Bütün bunları niye anlattığımızı merak ediyorsanız, cevap şu: 200 Ok, 404 Sayfa Bulunamadı vb. kodlar, tarayıcının gönderdiği başlıklar log yada access dosyalarında tutulur. Günümüzün programları da bunları okuyarak, gayet güzel ve anlaşılır raporlar hazırlar. Yani elimizdeki tek veri tıklama adedi değildir.

Hit

Çoğu kişi tarafından yanlış bilindiği şekli ile Hit aslında bizce teknik amaçlar dışında çok da değerli olmayan bir veridir. Çünkü Hit, web sunucunun istenilen dökümanı gönderirken yaptığı tüm işlemlerin sayısıdır. Yani istenilen sayfada gövde metni ve 4 adet resim bulunuyorsa o sayfa 5 Hit verir. Bu da ziyaretçi analizinde yanıltıcıdır. Sunucu yükü için kullanılabilir.

Session veya Visitor

Bunlar yani oturum veya ziyaretçi başlığı ile verilen değerler, ziyaretçi sayısı için en doğru değerlerdir. Örneğin bir sayfayı 5 kere yenileseniz bile bu değer 1 olur. Hatta bazı web analiz programları bazı IP numaralarını bloklayarak bu hesaba katamazlar. Bu da kendinizin de ziyaretçi sayıları içinde yer almanızı engellemek için kullanılır.

Kodlu İşlemler

Çoğu web analiz programı yukarıda bahsettiğimiz http kodlarını da listeler, bu değerler çok önemlidir. Çünkü bu sayede örneğin o ay içinde kaç defa ziyaretçilerin bir sayfayı görüntüleyemediğini tespit edebilirsiniz (Kod 404). Belki kırık bir bağ vardır, ya da bir arama motoru eski bir sayfanıza ziyaretçi gönderiyordur.

Sayfalar

Görüntülenen sayfaların adedini verir. Değerli bir bilgi gibi görülse de bazen yanıltıcı olabilir. Çünkü sayfa sayısı hesabına on the fly tabir edilen PHP, ASP vb. ::blocked:: dillerinin sunduğu sayfalar dahil edilmez. Yani veritabanı ya da benzer şekilde içerik sağlayan bir sitede çok az sayfa görüntülenmiş gibi algılanabilir, yanıltıcıdır. Eğer siteniz tamamen statik sayfalardan (HTML) oluşuyorsa bu değer tam olarak işinizi görür. Sayfa sayılarını ziyaretçi sayısına bölerek bir oran saptayabilirsiniz. Bu değer sadece ziyaretçi sayısından daha faydalıdır, çünkü sitenizi işe yarar bulmayan, yanlışlıkla gelen, kısaca ilk sayfada geri giden pek çok kişi ziyaretçi olarak görülmesine rağmen sayfalarla oranladığınızda daha sağlıklı bir değerlendirme yapabilirsiniz.

Dosyalar

Sayfalar yerine dosyalar listelenir. Avantajı, sayfa sayısında yer almayan ::blocked:: dosyaları da hesaba dahil edilir. Dezavantajı resimler de dosyadır. İdeal olan hem sayfa/ziyaretçi hem de dosya/ziyaretçi oranlarını almak ve bunları izlemek olacaktır.

Giriş Çıkış Sayfaları

Eğer tümüyle veritabanından sunulan bir web siteniz yok ise işe yarayabilir. Ziyaretçinin siteye girdiği sayfaları ve çıktığı, yani son olarak görüntülediği sayfaları görürsünüz (HTML) Arama motorlarının robotları sitenizin pek çok sayfasını listeler ve belki de ziyaretçilerinizin önemli bir bölümü Java ::blocked:: ile açılan, ne menüsü, ne de sayfanın sizin olduğuna dair bir bilgisi olan bir sayfadan giriş yapıyorlardır.

URL

Gösterilen URL leri listeler, böylece popüler sayfalarınızı bulabilirsiniz. Ama ne yazık ki, resimler de dahildir. Yani eğer bir menünüz var bu her sayfada tekrarlanıyorsa, ilk göreceğiniz URL bu olacaktır. Ama yine de, adresi açıkça gördüğünüz için bu bilgiyi süzebilirsiniz.

Sites veya Domains

Ziyaretçilerin IP adresi, alan adı gibi bilgilerini çeker. IP değerleri çok önemli değildir, çünkü çevirmeli ağ ile gelen yani telefon hattını kullananlar her bağlantıda yeni bir IP adresi alır. Günümüzde kablo net vb. Internet bağlantıları da olduğu için bunlar da üst üste biner. Çok faydalı bir bilgi değildir. Ama domain çözümleri bazen işe yarayabilir. Mesela turk.net 'den gelenlerin çok olduğunu bilmeniz nereye reklam vereceğiniz konusunda karar vermenizde kolaylık sağlar.

Referrer

En çok işinize yarayacak bilgilerden biri; ziyaretçilerin geldikleri sayfaları listeler, buradan sitenize hangi arama motorlarından gelinmiş ve hatta hangi kelimeler yazılarak gelinmiş gibi bilgilere ulaşırsınız. Belki de sitenizin içinde çok az yer verdiğiniz bir bölüm arama motorlarında etkili oluyordur.

User Agent

Ziyaretçilerinizin kullandığı tarayıcıların tiplerini listeler. Bazı tarayıcıların desteklemediği kodlarınız var ise tedbir almanızı sağlar.

Ülkeler

Teorik olarak kulağa çok hoş geliyor, ama ne yazık ki, çoğunlukla en yüksek oran hep unresolved, yani çözümlenmemeiş olanlardır. Bir de nedense US Commercial (com) çok yüksek çıkar! Bunun yanında dünyanın belki adını bilmediğiniz ülkelerinin isimlerini de görürsünüz. Bunlar çoğunlukla yanlışlık sounucu gelenlerdir. Keşke ticaret için gelselerdi. Bu değeri izlemek gerekir, ama çok da umut bağlamamalısınız.

Gün ve Saat

Yukarıda anlatılan çoğu değeri günlük ve saatlik olarak çözülmüş olarak da alırsınız ki, bu çok faydalıdır. Eylemlerinize gelen tepkileri izleyebilirsiniz. Örneğin bizim istatistiklerimizde bülten gönderdiğimiz gnülerin arkasındaki bir kaç gün çok daha fazla ziyaretçi gözlenir.

Burada anlatılan web istatistik başlıkları kullanılan programa göre değişkenlik gösterir, ama hemen hemen çoğu bu bilgileri verir. Unutmayın Analiz, karar almak için çok önemli fırsatlar sunar.